Ekoturystyka

Ekoturystyka jest najczęściej definiowana jako ruch turystyczny, który wpisuje się w realizację celu zrównoważonego rozwoju zasobów i walorów turystycznych poprzez: integrację działalności turystycznej z ochroną przyrody oraz życiem społeczno-gospodarczym, kształtowaniem pro-środowiskowych postaw i zachowań turystów i organizatorów ruchu turystycznego oraz wykorzystaniem potencjału społecznego i gospodarczego danego regionu.

Głównym celem ekoturystyki jest rozwijanie aktywności turystycznej związanych z bezpośrednim kontaktem turysty z przyrodą (zwłaszcza na obszarach chronionych) oraz społecznością lokalną i poznaniem jej tradycyjnego stylu życia i kultury. Ważnym elementem tej idei jest także preferowanie małych grup turystów oraz wykorzystanie lokalnych zasobów – bazy noclegowej i gastronomicznej, usług turystycznych (w tym przewodników) oraz lokalnych produktów. Nie mniej istotne jest wykorzystanie niezmotoryzowanych form transportu oraz przyjaznych dla środowiska form rekreacji i sportu. Zgodnie z tymi zasadami prawdziwi ekoturyści powinni na przykład poruszając się po mieście korzystać ze zrównoważonych form transportu – iść pieszo, jechać rowerem lub korzystać z transportu publicznego zamiast używać własnego samochodu.

W Europie inicjatywy ekoturystyczne bardzo często zyskują wymiar aktywizowania życia społeczno-gospodarczego w obrębie i otoczeniu obszarów Natura 2000, ale nie tylko. Istnieje sieć tzw. greenways, czyli zielonych szlaków dla niezmotoryzowanych użytkowników, które prowadzą wzdłuż naturalnych korytarzy, historycznych tras handlowych itp. Zielone szlaki tworzą ramy dla realizacji lokalnych inicjatyw społecznych i projektów związanych z ochroną przyrody i krajobrazu, zachowaniem dziedzictwa kulturowego, turystyką przyjazną dla środowiska i zrównoważonym transportem. Są zarządzane przez miejscowe społeczności w celu pobudzania zrównoważonego rozwoju i promocji zdrowego stylu życia, ale także – lokalnej przedsiębiorczości.

Jednym z przejawów zaangażowania się lokalnego społeczeństwa w inicjatywę zielonych szlaków są rozwijające się w Polsce ekomuzea, czyli inicjatywy nastawione na ochronę i ekspozycję unikatowych wartości lokalnego dziedzictwa. Obecnie tego typu przedsięwzięcia rozwijają się np. wzdłuż Bursztynowego Szlaku (Ekomuzeum Lanckorona, Ekomuzeum Babiej Góry czy Ekomuzeum Opatów-Iwaniska). Liczne, lokalne ekomuzea powstają na Dolnym Śląsku, w tym Ekomuzeum Dymarki w Tarchalicach czy Ekomuzeum Cysterskie w Lubiążu uatrakcyjniają Szlak Odry.

Ważną funkcją greenways jest także angażowanie lokalnych społeczności w ochronę przyrody i dziedzictwa kulturowego oraz edukacja ekologiczna. Na zielonych szlakach prowadzone są liczne projekty edukacyjne, w szczególności skierowane do dzieci i młodzieży - akcje sadzenia drzew, konkursy, a także konferencje, seminaria, warsztaty i inne imprezy, których celem jest zwrócenie uwagi na potrzebę włączenia ochrony środowiska do życia szkoły i lokalnej społeczności.

Więcej informacji na temat zielonych szlaków w Polsce i Europie:
http://www.greenways.pl/